แมลงศัตรูถั่วเหลือง
หนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่ว (Bean fly)
หนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่ว (Bean fly)
ชื่อวิทยาศาสตร์ 1. Melanagromyza sojae Zehntner
                       2. Ophiomyia phaseoli Tryon
วงศ์ Agromyzidae
อันดับ Diptera
            ความสำคัญและลักษณะการทำลาย หนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่ว เป็นแมลงศัตรูสำคัญในระยะต้นกล้าของถั่วเหลืองและพืชตระกูลถั่วอีกหลายชนิด มีหลายชนิดแต่ที่จะกล่าวถึงและพบระบาดในแปลงปลูกถั่วเหลืองอยู่เสมอ คือ หนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่ว M. sojae และหนอนแมลงวันเจาะโคนต้นถั่ว O. phaseoli ซึ่งแมลงศัตรูทั้ง 2 ชนิด มีลักษณะการทำลายที่แตกต่างกัน ดังนี้ 
               หนอนแมลงวันเจาลำต้นถั่ว M. sojae เป็นแมลงศัตรูที่สำคัญที่เข้าทำลายทุกระยะการเจริญเติบโตของถั่วเหลือง ตั้งแต่ระยะต้นกล้าจนถึงระยะออกดอกและติดฝัก พบระบาดทั่วไปในไร่ถั่วเหลืองทุกฤดูปลูก ทำความเสียหายให้กับพืชโดยตัวเต็มวัยวางไข่ในเนื้อเยื่อของเส้นใบเมื่อฝักออกเป็นตัว หนอนจะชอนไชตามเส้นใบ ก้านใบ เข้าไปทำลายเนื้อเยื่ออยู่บริเวณไส้กลางของลำต้น (pith) เป็นสาเหตุทำให้ต้นถั่วเหลืองแคระแกรน ข้อโป่ง ปล้องสั้น และผลผลิตลดลง การทำลายอย่างต่อเนื่องในระยะตั้งแต่ถั่วเหลืองมีใบเลี้ยงบานเต็มที่ถึงระยะใบประกอบข้อที่ 2 บาน    เต็มที่จะทำให้ผลผลิตลดลงมากกว่า 40 เปอร์เซ็นต์
                หนอนแมลงวันเจาะโคนต้นถั่ว O. phaseoli เข้าทำลายในระยะตั้งแต่ใบเลี้ยงบานเต็มที่เป็นแมลงศัตรูสำคัญของถั่วเขียว สำหรับใบถั่วเหลือง ถ้าระบาดในช่วงเดียวกับหนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่ว M. sojae ในปริมาณมากระยะต้นกล้าจะทำให้ต้นพืชตาย ลักษณะการทำลายจะต่างจากหนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่วคือ หนอนจะเจาชอนไชตามเส้นใบไปที่ก้านใบและลำต้นสู่โคนต้นระดับผิวดิน อาศัยทำลายเนื้อเยื่อลำต้นอยู่ใต้ผิวเปลือก ทำให้เนื้อเยื่อเน่าเปื่อย ต้นถั่วแคระแกรนและตายในที่สุด
                รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
                1. หนอนแมลงวันเจาะลำต้นถั่ว M.sojae
                ตัวเต็มวัย เป็นแมลงวันขนาดเล็กลำต้นสีเทาดำ ปีกใสขนาดของลำตัววัดจากส่วนหัวถึงปลายท้องยาวประมาณ 1.9-2.3 มิลลิเมตร เพศเมียวางไข่เป็นฟองเดี่ยว ๆ ในเนื้อเยื่อใบอ่อนด้านใต้ใบหรือส่วนของลำต้นที่อ่อนนุ่ม ชอบวางไข่ที่ใบจริง (Unifoliate) และใบประกอบข้อที่ 2 (Trifoliate) บริเวณใกล้กับก้านใบ ระยะไข่ 2-3 วัน หนอนมีลักษณะยาวรี ปากเป็นตะขอ (Hook) สีดำ หนอนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ ลำตัวใส มองเห็นปากชัดเจน เมื่อโตขึ้นจะมีสีขาวนวล ลอกคราบ 2 ครั้ง ระยะหนอน 9-11 วัน หนอนที่โตเต็มที่จะเข้าดักแด้อยู่ภายในลำต้น โดยก่อนเข้าดักแด้จะเจาะรูที่ผิวเปลือกของลำต้น เพื่อเป็นทางออกของตัวเต็มวัย ดักแด้สีเหลืองทองรูปทรงกระบอก ความยาว 2.7-3.1 มิลลิเมตร และกว้าง 0.9-1.1 มิลลิเมตร ระยะดักแด้ 9-10 วัน ระยะตัวเต็มวัย เพศเมีย 15-36 วัน และเพศผู้ 10-46 วัน

               2. หนอนแมลงวันเจาะโคนต้นถั่ว O.phaseoli
               ตัวเต็มวัย หนอนและดักแด้มีรูปร่างคล้ายกับหนอนแมลงวันจำลำต้นถั่ว M. sojae แตกต่างกันที่ขนาดและอายุการเจริญเติบโต คือ ระยะไข่ 2-3 วัน ระยะหนอน 7-8 วัน และเข้าดักแด้ที่โคนต้นถั่วบริเวณที่หนอนทำลายหรือในดินใกล้กับโคนต้นถั่ว ระยะดักแด้ 7-9 วัน และระยะตัวเต็มวัย 7-12 วัน
              พืชอาหาร ถั่วเหลือง ถั่วเขียวผิวดำ ถั่วมะแฮะ ถั่วเขียวผิวมัน และถั่วฝักยาว เป็นต้น
              การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด พบระบาดในไร่ถั่วเหลืองทุกฤดูปลูก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคเหนือและภาคกลาง
              ศัตรูธรรมชาติ
              ตัวเบียนระยะหนอน
                1. Plutachis sp. (Hymenoptera: Eurytomidae) ควบคุมประชากรของหนอนแมลงวันเจาะต้นถั่วได้ 52 เปอร์เซ็นต์
                2. Eulophid (Hymenoptera: Eulophidae)
              ตัวเบียนระยะดักแด้
                1. Biosteres sp. (Hymenoptera: Braconidae) 
                2. Pteromalid (Hymenoptera: Pteromalidae)
                3. ไส้เดือนฝอย ควบคุมประชากรของหนอนแมลงวันเจาะต้นถั่วได้ 5 เปอร์เซ็นต์
ตัวห้ำ Oecophylla smaragdina Fabricius (Hymenoptera: Formicidae)
                การป้องกันกำจัด
                1. การปลูกถั่วเหลืองในฤดูแล้ง ควรปลูกประมาณกลางเดือนธันวาคม ถึงกลางเดือนมกราคม ซึ่งเป็นช่วงที่หนอนแมลงวันเจาะต้นถั่ว และแมลงศัตรูอื่น ๆ ระบาดน้อยที่สุด 
                2. เนื่องจากหนอนแมลงวันเจาะต้นถั่วจะเข้าทำลายตั้งแต่ถั่วเหลืองอยู่ในระยะต้นกล้า ทำให้เกิดความเสียหายกับพืชได้ จึงควรทำการป้องกันการเข้าทำลายตั้งแต่ถั่วเหลืองเจริญเติบโตอยู่ในระยะใบจริงคู่แรกบานเต็มที่ (V1) หรือถั่วเหลืองอายุประมาณ 7-10 วัน โดยพ่นด้วยสาร Triazophos 40% EC อัตรา 50 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร และพ่นซ้ำอีกครั้ง ห่างจากครั้งแรก 7 วัน
                3. คลุกเมล็ดก่อนปลูกด้วยสารฆ่าแมลง imidacloprid 70% WS อัตรา 3 กรัมต่อเมล็ดถั่วเหลือง 1 กิโลกรัม 
                4. โรยสารฆ่าแมลง carbofuran 3% G อัตรา 4 กิโลกรัมต่อไร่ รองก้นหลุมก่อนปลูก

แมลงหวี่ขาว (White fly)
             ชื่อวิทยาศาสตร์ Bemisia tabaci Gennadius
             วงศ์
Aleyrodidae
             อันดับ Homoptera
             ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
             แมลงหวี่ขาว เป็นแมลงศัตรูปากดูดขนาดเล็ก มักอยู่รวมกันเป็นกลุ่มใต้ใบพืช แมลงหวี่ขาวเท่าที่พบมาไม่ได้เป็นศัตรูสำคัญของถั่วเหลือง และพบเห็นเป็นประจำในแปลงถั่วเหลือง แต่ในปัจจุบัน แมลงหวี่ขาวเริ่มปรากฏให้เห็นว่าเป็นแมลงศัตรูที่ควรเอาใจใส่ พบระบาดและทำความเสียหายให้กับการปลูกถั่วเหลืองในแหล่งปลูกภาคเหนือและภาคกลาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งถั่วเหลืองที่ปลูกโดยอาศัยน้ำชลประทานหรือปลูกช่วงต้นฤดูฝนและฝนทิ้งช่วงนาน
แมลงหวี่ขาวจะเข้าทำลายทุกระยะการเจริญเติบโตของถั่วเหลือง โดยทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยอาศัยดูดกินน้ำเลี้ยงอยู่ใต้ใบพืช การทำลายของตัวอ่อนทำให้เกิดเป็นจุดสีเหลืองบนใบพืช ส่วนการทำลายของตัวเต็มวัยจะทำให้ใบพืชหงิกงอ ต้นแคระแกรนเหี่ยวและขนาดของฝักเล็ก นอกจากนี้ ยังขับถ่ายน้ำหวาน (Honey dew) ออกมา ก่อให้เกิดราดำบนใบพืชเช่นเดียวกับเพลี้ยอ่อน และยังเป็นพาหะของโรควิสาหลายชนิดของถั่วเหลือง เช่น โรคใบด่างกระถั่วเหลืองโรคใบด่างเหลืองและโรคใบยอดย่นถั่วเหลือง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผลผลิตของถั่วเหลืองลดลง
              รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
              ตัวเต็มวัย เป็นแมลงปากดูดขนาดเล็ก ลำตัวยาวประมาณ 1 มิลลิเมตร มีปีก 2 คู่ เคลือบด้วยผงสีขาว เมื่อเกาะนิ่งอยู่กับที่จะหุบปีกเป็นรูปคล้ายหลังคา อาศัยดูดกินน้ำเลี้ยงอยู่ใต้ใบ โดยใช้ปากแทงเข้าไปในเนื้อเยื่อใบและดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบพืช พืชที่มีสีเขียว พบมากที่ใบอ่อน เมื่อถูกรบกวนจะเคลื่อนที่ได้ในระยะสั้น ๆ ในทรงพุ่มของพืชและเคลื่อนที่ในระยะทางไกล ๆ โดยกระแสลมตัวเต็มวัยเพศเมียวางไข่เป็นฟองเดี่ยว ๆ หรือวางชิดติดกันที่ด้านใต้ใบพืช สามารถวางไข่ได้ 50-400 ฟอง เฉลี่ย 160 ฟองต่อตัว ระยะตัวเต็มวัย 3-4 วัน
              ไข่ มีรูปร่างเรียวยาวสีเหลืองและมีก้านสั้นๆ ยึดติดกับใบพืช จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเมื่อใกล้ฟักออกเป็นตัว ระยะไข่ 4-8 วัน
              ตัวอ่อน มีรูปร่างคล้ายรูปไข่ แบน ขอบด้านข้างลาดลง สีเขียวอ่อน ตัวอ่อนลอกคราบ 3 ครั้ง มี 4 วัย ตัวอ่อนวัยที่ 1 มีขนาดลำตัว 0.3 มิลลิเมตร มีขาเคลื่อนที่ได้เล็กน้อย หลังจากฟักออกจากไข่ เรียกระยะนี้ว่า crawlers หลังจากนั้น จะหยุดนิ่งเกาะอยู่ใต้ใบพืช ตัวอ่อนระยะที่ 3 และ 4 เริ่มมีการพัฒนาของตาเห็นเป็นจุดสีแดงชัดเจน ตัวอ่อนวัยที่ 4 มีขนาดลำตัว 0.6 มิลลิเมตร ระยะตัวอ่อน 10 วัน
              ดักแด้ รูปร่างคล้ายตัวอ่อน ขนาดลำตัว 0.7 มิลลิเมตร สีเหลือง มีตาสีแดงเห็นได้ชัดเจน ระยะดักแด้ 1-2 วัน คราบดักแด้ที่ออกเป็นตัวเต็มวัยของแมลงหวี่ขาวจะแตกออกเป็นรูปตัวที แต่ถ้าตัวอ่อนถูกแตนเบียนทำลาย คราบดักแด้จะถูกเจาะออกเป็นรูกลม
              ตลอดชีพจักรของแมลงหวี่ขาวจากไข่ถึงตัวเต็มวัยประมาณ 2-3 สัปดาห์ ในสภาพที่อากาศอบอุ่น แต่ในสภาพที่อากาศเย็นอาจนานถึง 2 เดือน
              พืชอาหาร ยาสูบ มะเขือเทศ ฝ้าย ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วลิสง ปอแก้วและวัชพืชบางชนิด
              การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด เนื่องจากแมลงหวี่ขาวมีพืชอาหารหลายชนิดจึงพบระบาดตลอดทั้งปี สำหรับถั่วเหลืองพบระบาดตั้งแต่ถั่วเหลืองอยู่ในระยะใบประกอบข้อที่ 2 บาน เต็มที่ถึงระยะฝักเต่ง ปริมาณการระบาดสูงสุดในระยะถั่วเหลืองเริ่มติดฝักอ่อนจนถึงระยะฝักเต่งและระบาดมากในสภาพอากาศร้อนชื้น
              ศัตรูธรรมชาติ
              ตัวเบียน แมลงเบียนระยะตัวอ่อน ได้แก่
                - Amitus (Platygasteridae, Platygasteroidea)
                - Encarsia (Aphelinidae, Chalcidoidea)
                - Erctmocerus (Aphelinidae, Chlcidoidea)
                - Signiphora (Signiphoridae, Chalcidoidea)
                - Metaphycus (Encyrtidae, Chalcidoidea)
                โดยพบว่า แตนเบียน Encarsia และ Eretmocerus มีบทบาทสำคัญในการควบคุมการระบาดของแมลงหวี่ขาว
              ตัวห้ำ
                - แมลงช้างปีกใส Chrysopa basalis
                - แมลงวันตัวห้ำ Coenosia sp. (Diptera: Muscidae)
                - แมงมุม
              การป้องกันกำจัด
                1. กำจัดวัชพืชทั้งในและรอบ ๆ แปลงถั่วเหลือง
                2. หลีกเลี่ยงการใช้สารฆ่าแมลงกลุ่มไพรีทรอยสังเคราะห์
                3. ติดกับดักกาวเหนียวสีเหลืองรอบแปลงถั่วเหลืองเพื่อเตือนการระบาดของแมลงหวี่ขาว
                4. พ่นสารฆ่าแมลงชนิดใดชนิดหนึ่ง เมื่อพบการระบาดของตัวเต็มวัย ใช้อัตราของสารฆ่าแมลงต่อน้ำ 20 ลิตร ดังนี้ triazophos 40% EC อัตรา 40 มิลลิลิตร หรือ imidacloprid 10% SL และ 5%EC อัตรา 10 และ 20 มิลลิลิตร หรือ carbosulfan 20%EC อัตรา 40 มิลลิลิตร หรือ Petrolium oil 99% หรือ Petrolium spray oil 83.9%EC อัตรา 60 มิลลิลิตร
                5. เนื่องจากทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยของแมลงหวี่ขาวจะทำลายอยู่ด้านใต้ใบพืช จึงควรพ่นสารด้านใต้ใบพืชให้ทั่ว
                6. ไม่ควรพ่นสารฆ่าแมลงชนิดใดชนิดหนึ่งติดต่อกันหลายครั้ง
มวนเขียวข้าว (Green stink bug)
              ชื่อวิทยาศาสตร์ Nezara viridula Linnaeus
              วงศ์ Pentatomidae 
              อันดับ Hemiptera 
              ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
              มวนเขียวข้าวเป็นแมลงศัตรูที่สำคัญของถั่วเหลืองและพืชเศรษฐกิจที่สำคัญอีกหลายชนิด ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากส่วนต่าง ๆ ของพืช เช่น ใบ ลำต้น ดอก และฝัก เป็นต้น ทำให้ลำต้นเป็นจุดสีดำฝักอ่อนที่ถูกทำลายลีบและร่วงหล่นส่วนฝักแก่ที่ยังไม่แห้งเมล็ดจะเป็นจุดสีดำ เมล็ดไม่เจริญเติบโตและฝักลีบ การทำลายของมวนไม่เด่นชัดเหมือนกับการทำลายของ แมลงปากกัดเกษตรกรจึงไม่สนใจที่จะป้องกันกำจัด ก่อให้เกิดความเสียหายได้อย่างรุนแรงกับถั่วเหลืองที่อยู่ในระยะเริ่มติดฝักอ่อนและระยะฝักยาวเต็มที่ แต่ยังไม่ติดเมล็ด เป็นระยะที่อ่อนแอต่อการเข้าทำลายของมวนมากที่สุด แต่ถ้าปริมาณการระบาดของมวนมาก แม้ถั่วจะอยู่ในระยะเริ่มติดเมล็ดและระยะฝักเต่งแต่ยังมีสีเขียว ก็ยังทำให้ฝักลีบเพิ่มขึ้นและผลผลิตลงลงได้
              รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
              ตัวเต็มวัย มีรูปร่างคล้ายโล่มี 2 พันธุ์ (varieties) คือ Nezara viridula var. smaragdula L. มีสีเขียวตลอดลำตัวและ Nezara viridula var. torquata ที่ปลายส่วนหัวและขอบด้านหน้าของสันหลังปล้องแรกสีเหลืองปนน้ำตาลอ่อนหรือเหลืองปนส้ม ขนาดลำตัวของตัวเต็มวัยยาวประมาณ 1.4-1.6 เซนติเมตร หนวดปล้องที่ 3 ถึง 5 สีน้ำตาลตรงโคนสีเขียว ระยะตัวเต็มวัย 1-3 เดือน
ไข่ ตัวเต็มวัยเพศเมียวางไข่เป็นกลุ่ม ๆ ละ 50-100 ฟองใต้ใบพืช หรือลำต้น เรียงกันเป็นระเบียบมีหลายแถว ลักษณะไข่เป็นรูปทรงกระบอก สีขาวนวลและเปลี่ยนเป็นสีชมพูเมื่อใกล้ฟัก ระยะไข่ 5-8 วัน
ตัวอ่อน ตัวอ่อนมีรูปร่างคล้ายตัวเต็มวัยแตกต่างกันที่ขนาดและสีและไม่มีปีก ตัวอ่อนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ มีสีส้มอยู่รวมกันเป็นกลุ่มบริเวณกลุ่มไข่ และกระจายออกไปหลังจากลอกคราบครั้งที่ 1 และ 2 สีของตัวอ่อนแตกต่างกันไปตามวัย มีจุดสีขาวกระจายอยู่บนหลัง ลอกคราบ 5 ครั้ง ตัวอ่อนวัยสุดท้ายมีสีเขียวเข้มและมีส่วนปีกงอกออกมาจากส่วนอก ระยะตัวอ่อน 21-35 วัน
               พืชอาหาร
               ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วมะแฮะ ถั่วพุ่ม ถั่วลิสง ข้าว ข้าวโพด ข้าวฟ่าง ยาสูบ ฝ้าย มะเขือเทศ ส้ม งา ละหุ่ง ทานตะวัน และดอกคำฝอย เป็นต้น
การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
พบระบาดทั่วประเทศในแหล่งปลูกถั่วเหลืองในฤดูฝนที่มีความชื้นในอากาศสูงและระบาดมาก ในสภาพที่มีฝนตั้งแต่ต้นฤดูและตกสม่ำเสมอตลอดฤดูปลูกหรือถั่วเหลืองอยู่ในระยะติดฝัก
               ศัตรูธรรมชาติ
               แมลงเบียน แตนเบียนไข่ Telenomus sp. และ Trissolcus basalis (Hymenoptera: Scelionidae)
               แมลงห้ำ มวนเพชรฌฆาต Sycanus collaris Fabricius (Hemiptera: Reduviidae)
               การป้องกันกำจัด
               1. เกษตรกรควรหมั่นตรวจแปลง ถ้าพบกลุ่มไข่หรือตัวอ่อนที่อยู่เป็นกลุ่มให้เก็บทำลาย
               2. ในระยะที่ฝักถั่วเหลืองยาวเต็มที่แต่ยังไม่ติดเมล็ดเมื่อพบการระบาดของตัวเต็มวัยมวนเขียวข้าวเฉลี่ย 2 ตัวต่อแถวถั่วยาว 1 เมตร ควรพ่นด้วย Triazophos 40% EC อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร จำนวน 1-2 ครั้ง ห่างกัน 7-10 วัน
               3. เนื่องจากมวนเขียวข้าวทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยจะทำลายอยู่ที่ฝักถั่วเหลืองเป็นส่วนใหญ่ จึงควรพ่นสารฆ่าแมลงเข้าไปในทรงพุ่มถั่ว
มวนถั่วเหลือง (Bean bug)
เพลี้ยอ่อนถั่วเหลือง (Soybean aphids)
               ชื่อวิทยาศาสตร์ Aphis glycines Matsumura
               วงศ์ Aphididae
               อันดับ Homoptera
               ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
                เพลี้ยอ่อนถั่วเหลืองเป็นแมลงศัตรูปากดูดที่สำคัญของถั่วเหลือง ทำความเสียหายให้กับพืช โดยทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากส่วนต่าง ๆ ของพืช เป็นสาเหตุทำให้ต้นถั่วเหลืองแคระแกรน ใบหงิกงอและฝักบิดเบี้ยว ผลผลิตลดลงมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ เข้าทำลายตั้งแต่ถั่วเหลืองเจริญเติบโตอยู่ในระยะถั่วเหลืองเริ่มติดฝักอ่อนจนถึงระยะเริ่มติดเมล็ด มูลของเพลี้ยอ่อนเป็นอาหารของราดำ (Sooty mold) ทำให้ราดำเจริญเติบโตปกคลุมตามส่วนต่าง ๆ ของพืช นอกจากนี้ ยังเป็นพาหะของโรควิสาหลายชนิดกับถั่วเหลือง เช่น โรคใบด่างขีด (Peanut strips virus) เป็นต้น
               รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
                เพลี้ยอ่อนถั่วเหลือง เป็นแมลงปากดูดขนาดเล็กเคลื่อนไหวช้า อยู่รวมกันเป็นกลุ่มตามส่วนต่าง ๆ ของถั่วเหลือง เช่น ใต้ใบ ลำต้น ยอด และฝัก ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยมีรูปร่างลักษณะอ้วนคล้ายผลฝรั่ง ลำตัวสีเขียวอ่อน ตาสีดำ ส่วนหัวเรียวเล็กและส่วนท้องพองโต ปลายส่วนท้องมีท่อเล็ก ๆ ยื่นออกมา 2 อัน เรียกว่า cornicles ตัวอ่อนมีขนาดเล็กกว่าตัวเต็มวัย ตัวเต็มวัยมีทั้งชนิดมีปีกและไม่มีปีก ออกลูกเป็นตัวโดยไม่ต้องผสมพันธุ์ (Parthenogenesis) ลอกคราบ 4-5 ครั้ง ขนาดลำตัวของเพลี้ยอ่อนที่โตเต็มที่กว้าง 0.6 มิลลิลิตรและยาว 0.8-0.9 มิลลิลิตร ระยะตัวอ่อน 5-7 วัน เฉลี่ย 6 วัน จะเริ่มขยายพันธุ์หลังจากเป็นตัวเต็มวัย 1 วัน สามารถออกลูกได้ 2-10 ครั้งต่อตัวและเพลี้ยอ่อน 1 ตัว สามารถออกลูกได้ 13-51 ตัว ระยะตัวเต็มวัย 3-14 วัน เฉลี่ย 8.5 วัน
ตลอดชีพจักรรวม 8-18 วัน เฉลี่ย 13 วัน ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม
                พืชอาหาร
                ถั่วเหลืองและถั่วลิสง เป็นต้น
                การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
                พบระบาดทั่วไปในแหล่งปลูกถั่วเหลืองทั่วประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถั่วเหลืองที่ปลูกในฤดูแล้ง หรือในช่วงอากาศแห้งฝนทิ้งช่วงนาน 
                ศัตรูธรรมชาติ
                แมลงห้ำ
                1. ด้วงเต่า (Lady beetle, Coleoptera: Coccinelliddae) ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยกัดกินเพลี้ยอ่อน มีดังนี้
                    1.1 ด้วงเต่า Coccinella rependa Thunberg
                    1.2 ด้วงเต่า Ileis cincta Fabricius
                    1.3 ด้วงเต่าหกจุด Menochilus sexmaculatus Fabricius
                    1.4 ด้วงเต่าสีส้ม Micraspis discolor Fabricius
                    1.5 ด้วงเต่า Synonycha grandis Thunb
                2. ตัวอ่อนแมลงวันดอกไม้ (Syrphid fly) Syrphus balteatus (Diptera: Syrphidae)
                3. แมลงช้างปีกใส (Green lacewings) Chrysopa spp. (Neuroptera: Chrysopidae)
                แมลงเบียน แตนเบียนดักแด้ Trioxys sp.
                การป้องกันกำจัด
                1. การปลูกถั่วเหลืองในฤดูแล้ง ควรปลูกไม่เกินกลางเดือนมกราคม
                2. ถ้าพบการระบาดของเพลี้ยอ่อนมาก ควรพ่นสารฆ่าแมลงชนิดใดชนิดหนึ่ง จำนวน 1-2 ครั้ง ห่างกันทุก 7- 10 วัน อัตราของสารฆ่าแมลงต่อน้ำ 20 ลิตร ดังนี้ triazophos 40% EC อัตรา 40 มิลลิลิตร หรือ carbosulfan 20%EC อัตรา 50 มิลลิลิตร หรือ lambda-cyhalothrin 2.5% EC อัตรา 10 มิลลิลิตร
                3. ก่อนปลูกคลุกเมล็ดด้วยสารฆ่าแมลง imidacloprid 7% WS อัตรา 2 กรัมต่อเมล็ด
ถั่วเหลือง 1 กิโลกรัม
มวนถั่วหรือมวนเขียวถั่ว (One band stink bug)
               ชื่อวิทยาศาสตร์ Piezodorus hybneri Gmelin 
               วงศ์ Pentatomidae
               อันดับ Hemiptera
               ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
                มวนถั่วหรือมวนเขียวถั่วเป็นแมลงศัตรูประเภทปากดูดที่สำคัญอีกชนิดหนึ่งของถั่วเหลืองในระยะติดฝัก ลักษณะการทำลายเช่นเดียวกับมวนเขียวข้าว
               รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
                ตัวเต็มวัย มีรูปร่างคล้ายกับมวนเขียวข้าว แต่มีขนาดเล็กกว่า ตัวเต็มวัยทั้งเพศผู้และเพศเมียมีสีเขียวอ่อนหรือเขียวปนเหลือง ขนาดลำตัวยาว 8-10 มิลลิลิตร เพศผู้มีขนาดเล็กกว่าเพศเมีย ปลายหนวดสีม่วง ส่วนท้ายของสันหลังปล้องแรก (pronotum) มีขอบด้านข้างสีน้ำตาลอ่อน หรือน้ำตาลอ่อนปนแดง และมีแถบสีขาวมวลหรือสีแดงคาดตามขวางระหว่างมุมอกด้านบน ตัวเต็มวัยเพศเมียจะวางไข่บนใบพืชเป็นส่วนใหญ่ สามารถวางไข่ได้เฉลี่ย 200 ฟองต่อวัน และระยะตัวเต็มวัยเพศเมีย 28 วัน และระยะตัวเต็มวัยเพศผู้ 34 วัน
                ไข่ มีลักษณะเป็นรูปทรงกระบอกเรียง 2 แถว มีสีเทาเกือบดำที่ขอบบนและล่าง ตรงกลางเป็นสีขาวนวลหรือครีม ด้านบนของไข่มีฝาปิดสีเทาอ่อน เมื่อใกล้ระยะฟักสีจะเข้มขึ้น ฝาปิดจะถูกดันโค้งขึ้นเล็กน้อย ระยะไข่ 3-4 ฟอง
               ตัวอ่อน ตัวอ่อนมีรูปร่างคล้ายตัวเต็มวัย แต่ไม่มีปีกตัวอ่อนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ มีลำตัวสีส้มอ่อน มีจุดสีดำ 4 จุด ที่ด้านหลังของปล้องท้อง อยู่รวมกันเป็นกลุ่มบริเวณเปลือกไข่และกระจายออกไปทำลายพืช หลังจากลอกคราบครั้งที่ 1 และ 2 สีของตัวอ่อนเปลี่ยนเป็นสีเหลืองปนเขียวเรื่อ ๆ เมื่ออยู่ในวัยที่ 3 ตัวอ่อนลอกคราบ 4 ครั้ง ตัวอ่อนวัยที่ 5 มีสีเขียวอ่อนมีส่วนของปีกยาวออกมาจากส่วนอก ขนาดของลำตัวกว้าง 4.5 มิลลิเมตร ระยะตัวอ่อน 14.22 วัน
              พืชอาหาร
                ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วฝักยาว ถั่วมะแฮะ และโสนคางคก เป็นต้น
              การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
                พบระบาดทั่วไปในแปลงปลูกถั่วเหลืองในฤดูฝนหรือถั่วเหลืองอยู่ในระยะติดฝัก และมีความชื้นในอากาศสูง
              ศัตรูธรรมชาติ 
                แมงเบียน : แตนเบียนไข่ Telenomus sp. และ Trissolcus basalis
                แมลงห้ำ : มวนเพชฌฆาต sycanus collaris Fabricius
              การป้องกันกำจัด
                ปฏิบัติเช่นเดียวกับมวนเขียวข้าวและมวนถั่วเหลือง และติดสินใจพ่นสารห่าแมลงในระยะที่ฝักถั่วเหลืองยาวเต็มที่ หรือเมื่อพบการระบาดของตัวเต็มวัยมวนเขียวถั่วเฉลี่ย 4 ตัวต่อแถวถั่วยาว 1 เมตร    
เพลี้ยจักจั่น (Leafhopper)
              ชื่อวิทยาศาสตร์ Empoasca spp. 
              วงศ์ Cicadellidae
              อันดับ Homoptera
              ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
                เพลี้ยจักจั่นเป็นแมลงศัตรูปากดูดขนาดเล็ดที่พบระบาดเป็นครั้งคราวในแปลงปลูกถั่วเหลือง ทำความเสียหายให้กับพืชโดยทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากพืชใบ ทำให้ขอบใบมีสีเหลืองซีด และห่อขึ้นด้านบน ถ้าระบาดมากจะทำให้ใบร่วงต้นถั่วเหลืองแคระแกรน และผลผลิตลดลงเพลี้ยจักจั่นจะเคลื่อนไหวออกด้านข้างเป็นเส้นทแยงมุมและชอบอาศัยอยู่ด้านใต้ใบพืชมากกว่าด้านบนใบ
              รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
                ตัวเต็มวัย ตัวเต็มวัยมีสีเขียวอ่อน ตาสีขาว มีปีก ลำตัวยาวประมาณ 3.0-3.2 มิลลิเมตร เพศเมียวางไข่ในเนื้อเยื่อบริเวณเส้นกลางใบหรือก้านใบ จะผสมพันธุ์และวางไข่หลังจากเป็นตัวเต็มวัยได้ 3-7 วัน สามารถวางไข่ได้ 100 ฟองต่อตัว ระยะตัวเต็มวัย 20-30 วัน
                ไข่ มีรูปร่างยาวรี สีขาวใส กว้างประมาณ 0.25 มิลลิเมตร และยาว 0.35 มิลลิเมตร ระยะไข่ 7-8 วัน ขึ้นกับอุณหภูมิ
                ตัวอ่อน ตัวอ่อนมีรูปร่างคล้ายตัวเต็มวัย ต่างกันที่ตัวอ่อนไม่มีปีกและมีขนาดเล็กกว่าตัวอ่อนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ ไม่เคลื่อนไหว แต่พอย่างเข้าวัยที่ 2 จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวเคลื่อนไหวได้ว่องไวขึ้น ลอกคราบ 5 ครั้ง ระยะตัวอ่อน 7-9 วัน
              พืชอาหาร
                ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วลิสง ฝ้าย มะเขือเทศ ปอ และกระเจี๊ยบ
                การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
                พบการระบาดของเพลี้ยจักจั่นตลอดทั้งปี โดยเฉพาะถั่วเหลืองที่ปลูกในฤดูฝน ปริมาณการระบาดเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อฝนทิ้งช่วงนาน
              ศัตรูธรรมชาติ
                แมลงห้ำ
               1. แมลงช้างปีกใส (Neuroptera : Chrysopidae) Chrysopa spp. Chrysopa basalis Walker
               2. ด้วงเต่า (Lady beetle)
                   2.1 Coccinella rependa Thunberg
                   2.2 Menochilus sexmaculatus Fabbricius
               3. แมงมุม
              การป้องกันกำจัด
                เกษตรกรควรตรวจดูไร่ถั่วเหลืองอยู่เสมอ ถ้าพบเห็นแมลงศัตรูชนิดนี้ระบาด หรือพบอาการใบเหลืองซีดห่อขึ้นด้านบนควรพ่นสารฆ่าแมลง Carbosulfan 20%EC อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร จำนวน 2-3 ครั้ง ห่างกัน 10 วัน 
หนอนเจาะฝักถั่ว (Pea pod borer)
               ชื่อวิทยาศาสตร์ Etiella zinckenella Treitschke
               วงศ์ Pyralidae
               อันดับ Lepio dptera
               ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
                หนอนเจาะฝักถั่ว เป็นแมลงศัตรูของถั่วเหลืองและถั่วเขียว หนอนจะเจาะเข้าไปอาศัยกัดกินอยู่ภายในฝักหลังจากฟักออกจากไข่และจะพบรอยเจาะเพียงเล็กน้อยเท่านั้น หรืออาจไม่พบรอยเจาะเลย แต่ถ้าพบรอยเจาะขนาดโตและมีมูลของหนอนออกมารอบ ๆ รอยเจาะ เมื่อแกะฝักดูจะพบว่า เมล็ดภายในฝักถูกทำลายเกือบหมด และหนอนมีขนาดโตมากแล้ว หนอนที่มีขนาดโตสามารถเคลื่อนย้ายไปกัดกินฝักอื่น ๆ ได้โดยชักใยดึงฝักมาติดกันแล้วเจาะเข้าไปกัดกินเมล็ดอยู่ภายในฝักใหม่ การทำลายของหนอนเจาะฝักทำให้ผลผลิตของถั่วเหลืองลดลงมากกว่า 40 เปอร์เซ็นต์ และพบว่า เป็นแมลงศัตรูสำคัญของการปลูกถั่วเหลืองบริโภคฝักสดเพื่ออุตสาหกรรมแช่แข็ง
               รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
                ตัวเต็มวัยของหนอนเจาะฝักถั่ว เป็นผีเสื้อกลางคืนขนาดเล็ก วัดจากขอบปีกหนึ่งไปอีกขอบปีกหนึ่งยาว 20 มิลลิเมตร มีแถบสีขาวคาดขวางบริเวณโคนปีกคู่หน้า เพศเมียวางไข่เป็นฟองเดี่ยว ๆ บนฝักอ่อนบริเวณฐานของฝักหรือลำต้นใกล้ ๆ กับฝัก วางไข่มากที่สุดหลังจากถั่วเหลือง ติดฝักประมาณ 5-10 วัน ระยะไข่ 5-7 วัน เมื่อฟักออกเป็นตัว หนอนจะเจาะเข้าไปอาศัยกัดกินเมล็ดอยู่ภายในฝัก หนอนมีลำตัวสีเขียวและเปลี่ยนเป็นสีเขียวเข้มหรือแดงม่วง หนอนที่มีขนาดโตเต็มที่มีจุดสีดำด้านข้างงอกและมีแถบสีดำพาดตามความยาวของลำตัว หัวสีน้ำตาลเหลืองเคลื่อนไหวได้ว่องไวมาก ขนาดลำตัวยาว 15-18 มิลลิเมตร ระยะหนอน 12-20 วัน และเมื่อหนอนโตเต็มที่จะกัดฝักออกมาเพื่อเข้าดักแด้ในดินหรือตามเศษซากพืช ระยะดักแด้ 11 วัน ตลอดวงจรชีวิตตั้งแต่ไข่จนถึงตัวเต็มวัย 33-35 วัน
               พืชอาหาร
                ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วสันเตา ถั่วมะแฮะ และถั่วฝักยาว
               การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
                พบระบาดทั่วไปในแหล่งปลูกถั่วเหลืองตั้งแต่ปลายเดือนธันวาคมเป็นต้นไป การระบาดสูงสุดเมื่ออากาศแห้งแล้งและอุณหภูมิสูง การทำลายสูงสุดในถั่วเหลืองที่ปลูกในช่วงฤดูแล้ง และติดฝักประมาณเดือนมีนาคม
               การป้องกันกำจัด
                1. การปลูกถั่วเหลืองในฤดูแล้งควรปลูกในช่วงกลางเดือนธันวาคมถึงกลางเดือนมกราคม
                2. ในแหล่งที่มีประวัติการระบาดของแมลงศัตรูดังกล่าว หรือในแหล่งปลูกถั่วเหลืองบริโภคฝักสด ควรพ่นสารฆ่าแมลง Triazophos 40% EC อัตรา 50 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ Lambda-cyhalothrin 2.5% EC อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร ห่างกัน 7-10 วัน ในระยะถั่วเหลืองเริ่มติดฝักอ่อน และสำรวจพบตัวเต็มวัยของหนอนเจาะฝัก
หนอนกระทู้ผัก (Common cutworm)
              ชื่อวิทยาศาสตร์ Spodoptera litura Fabricius
              วงศ์ Noctuidae
              อันดับ Lepidoptera
              ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
                หนอนกระทู้ผักเป็นแมลงศัตรูที่สำคัญของพืชเศรษฐกิจหลายชนิด พบเห็นทั่วไป สำหรับถั่วเหลืองถ้าระบาดจะก่อให้เกิดความเสียหายกับพืชอย่างรุนแรง พบระบาดตั้งแต่ถั่วเหลืองเจริญเติบโตทางลำต้นและใบ จนถึงระยะออกดอกและติดฝักโดยหนอนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ อยู่รวมกันเป็นกลุ่มแทะกินผิวใบด้านล่างของถั่ว ทำให้เหลือแต่เส้นใบ เมื่อผิวใบแห้งจะมองเห็นเป็นสีขาว สังเกตเห็นได้ชัดเจนซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการระบาดของหนอนกระทู้ผัก เมื่อหนอนโตขึ้นอยู่ในวัยที่ 2-3 จะแยกกลุ่มออกไปกัดกินใบพืชทั่วทั้งแปลง โดยหนอนจะกัดกินจากขอบใบเข้าไป อัตราการกินอาหารจะเพิ่มขึ้นตามวัยของหนอนในตอนกลางวันอากาศร้อน หนอนจะทิ้งตัวลงไปอาศัยอยู่ตามรอยแตกของดินบริเวณโคนต้น และจะขึ้นมากัดทำลายใบพืชในช่วงกลางคืน 
             รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
                ตัวเต็มวัย เป็นผีเสื้อกลางคืนขนาดกลาง เมื่อกางปีกออกวัดจากขอบปีกหนึ่งไปอีกขอบปีกหนึ่งยาว 3 เซนติเมตร และจากหัวถึงปลายท้องยาว 1.5 เซนติเมตร เมื่อเกาะนิ่งอยู่กับที่จะหุบปีกเป็นรูปหลังคา ลำตัวสีน้ำตาลมีขนปกคลุมทั้งตัว มีมากบนส่วนอกด้านบน ปีกคู่แรกสีน้ำตาลปนดำ มีลวดลายสีน้ำตาลอ่อนสลับกับสีน้ำตาลไหม้ ปีกคู่ที่ 2 สีขาวบาง ที่ขอบปีกมีเส้นสีน้ำตาล ระยะตัวเต็มวัย 7-10 วัน
                ไข่ ตัวเต็มวัยเพศเมียวางไข่เป็นกลุ่มตามใบถั่วเหลือง สามารถวางไข่ได้ 200-300 ฟองต่อวัน กลุ่มไข่มีขนสีน้ำตาลปกคลุม ไข่มีสีขาวนวล และค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลและดำเมื่อใกล้ฟักออกเป็นตัวหนอน ระยะไข่ 3-7 วัน
หนอน หนอนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ มีขนาดเล็กสีเขียวอ่อน หัวดำตัวใสและอยู่รวมกันเป็นกลุ่มกินอาหารใกล้ ๆ กัน เมื่อโตขึ้นจะเปลี่ยนเป็นสีเขียวและน้ำตาลอ่อนมีลายสีดำ หรือน้ำตาลไหม้คาดตามขวางบนสันหลังและบนส่วนท้องปล้องที่ 7-8 หัวสีดำกว่าลำต้น หนอนโตเต็มที่ยาว 3.5-4.0 เซนติเมตร ส่วนมากจะออกหากินเวลากลางคืน และซ่อนตัวตามซอกใบหรือใต้ดินในเวลากลางวัน หนอนลอกคราบ 4 ครั้ง ระยะหนอน 14-21 วัน
                ดักแด้ หนอนที่โตเต็มที่จะเข้าดักแด้ในดินตามรอยแตกระแหง หรือกองเศษพืชลึกประมาณ 1-5 เซนติเมตร ขนาดดักแด้ 1.2-1.5 เซนติเมตร สีน้ำตาลดำ ระยะดักแด้ 7-12 วัน
             พืชอาหาร
                ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วลิสง ถั่วพุ่ม ถั่วมะแฮะ ปอเทือง ทานตะวัน ละหุ่ง ข้าวโพด ข้าวฟ่าง ฝ้าย ยาสูบ องุ่น ส้ม สตรอเบอรี่ กุหลาบ มันเทศ มะเขือ ผักกาด คะน้า กระหล่ำปลี เป็นต้น
             การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
                พบระบาดทั่วไปในแปลงถั่วเหลือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งถั่วเหลืองที่ปลูกหลังการทำนา
             ศัตรูธรรมชาติ
                แมลงเบียน
                - แตนเบียนหนอน Microplitis maculipennis Szep (Hymenoptera : Ichneumonidae)
                แมลงห้ำ 
                - มวนพิฆาต Eocanthecona furcellata (Wolff) (Hemiptera : Pentatomidae)
             การป้องกันกำจัด
               1. เก็บกลุ่มไข่และหนอนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ ทำลาย
               2. ถ้าระบาดมากปฏิบัติเช่นเดียวกับหนอนม้วนใบถั่ว
หนอนม้วนใบ (Leafroller)
          ชื่อวิทยาศาสตร์ 1. Hedylepta indicate Fabricius
                                     2. Lamprosema diemenalis Guenee
                                         วงศ์ Pyralidae
                                         อันดับ Lepidoptera 
                                     3. Archips micaceana Walker
                                         วงศ์ Tortricidae
                                         อันดับ Lepidopter
            ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
                หนอนม้วนใบเป็นแมลงศัตรูชนิดหนึ่งของพืชตระกูลถั่วมี 3 ชนิด คือ หนอนม้วนใบถั่ว Hedylepta indicate Fabricius Lampsema diemenalis Guenee และหนอนม้วนใบ Adrchiips micacena Walker พบระบาดทั่วไปในแหล่งปลูกถั่วเหลือง และพืชตระกูลถั่วชนิดอื่นในทุกฤดูปลูกหนอนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ จะอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ชักใบบาง ๆ คลุมตัวไว้ แล้วกัดกินผิวใบเมื่อหนอนโตขึ้นจึงกระจายกันออกไปทั่วทั้งแปลง สร้างใยยึดใบพืช อาจเป็นการยึดใบพืชจากขอบใบของใบเดียวเข้าหากันหรือยึดใบมากกว่า 2 ใบเข้าหากัน อาศัยกัดกินอยู่ในห่อใบนั้นจนหมด แล้วเคลื่อนย้ายไปทำลายใบอื่นต่อไปจนกระทั่งโตเต็มที่ และเข้าดักแด้ในห่อใบ ตัวเต็มวัยของหนอนม้วนใบถั่วทั้ง 2 ชนิด จะแตกต่างกันเห็นได้ชัดเจน ส่วนตัวหนอนมีลักษณะคล้ายคลึงกันมากจนไม่สามารถจำแนกออกด้วยตาเปล่า 
           รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
               1. หนอนม้วนใบถั่ว Hedylepta indicata Fabricius
                ตัวเต็มวัยเป็นผีเสื้อขนาดเล็ก สีเหลืองปนน้ำตาล ปีกมีเส้นสีน้ำตาลเข้มพาดตามขวาง 3 เส้น วัดจากขอบปีกด้านหนึ่งถึงขอบปีกอีกด้านหนึ่งยาว 2 เซนติเมตร หนวดสีน้ำตาลเหมือนกับสีลำต้น ตัวเต็มวัยเพศเมียวางไข่ใต้ใบพืช ไข่มีลักษณะกลมแบน สีขาวใส และเปลี่ยนเป็นสีนวลเมื่อใกล้ฟัก ตัวเต็มวัยสามารถวางไข่ได้ประมาณ 300 ฟองต่อวัน ระยะไข่ 4-7 วัน หนอนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ ลำต้นเป็นสีเขียวอ่อน หัวสีน้ำตาลอ่อนและสีจะเข้มขึ้นเมื่อหนอนโตขึ้น มีจุดเล็ก ๆ สีน้ำตาลอยู่รอบ ๆ ลำตัว มีขนใส ๆ อยู่ประปราย หนอนลอกคราบ 3 ครั้ง หนอนที่โตเต็มที่วัดความยาวของลำต้นได้ 11 มิลลิเมตร ระยะหนอน 15-16 วัน และเข้าดักแด้อยู่ภายในห่อใบโดยชักใยสีขาวบาง ๆ หุ้มตัว ดักแด้สีน้ำตาลแดงยาวประมาณ 9.5 มิลลิเมตร ระยะดักแด้ 10 วัน จึงออกเป็นตัวเต็มวัย ระยะตัวเต็มวัย 4-14 วัน
                2. หนอนม้วนใบถั่ว Lamprosema diemenalis Guenee
                ตัวเต็มวัย รูปร่างคล้ายกับหนอนม้วนใบถั่ว ชนิดที่ 1 แต่ขนาดเล็กกว่า วัดจากขอบปีกด้านหนึ่งถึงขอบปีกอีกด้านหนึ่งยาว 1.7 เซนติเมตร ปีกทั้งสองคู่มีแถบกว้างสีน้ำตาลเข้ม หรือสีดำคาดตามขวางเพศเมียวางไข่เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 10-20 ฟอง บนใบพืช ไข่มีลักษณะกลม สีขาวใส สามารถวางไข่ได้ 260 ฟองต่อตัว ระยะไข่ 3-5 วัน หนอนลอกคราบ 3 ครั้ง ระยะหนอน 15-23 วัน และเข้าดักแด้โดยห่อใบ ระยะดักแด้ 8-12 วัน จึงออกเป็นตัวเต็มวัย ระยะตัวเต็มวัย 7-28 วัน 
                3. หนอนม้วนใบ Archips micaceana Walker
                ตัวเต็มวัย เป็นผีเสื้อปีกตัดขนาดเล็ก เมื่อกางปีกวัดได้ 1.0-1.8 เซนติเมตร ปีกคู่หน้าสีน้ำตาลแดง ตรง Apex งอนขึ้น ตัวเต็มวัยเพศเมียวางไข่เป็นกลุ่ม ๆ ประมาณ 20-200 ฟองต่อกลุ่ม สามารถวางไข่ได้ 260-400 ฟองต่อตัว ระยะไข่ 4-6 วัน หนอนมีสีเหลืองปนเขียว หัวสีดำเคลื่อนไหวได้เร็วเมื่อถูกรบกวน ระยะหนอน 15-23 วัน จะเข้าดักแด้ในห่อใบเช่นเดียวกับหนอนม้วนใบถั่ว ระยะดักแด้ 6-12 วัน และระยะตัวเต็มวัย 5-11 วัน
          พืชอาหาร
                พืชตระกูลถั่ว เช่น ถั่วเหลือง ถั่วเขียว และถั่วลิสง ส่วนหนอนม้วนใบจะมีพืชอาหารลายชนิด
          การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
                พบระบาดทั่วไปในแปลงปลูกพืชตระกูลถั่วในทุกฤดูปลูก
         ศัตรูธรรมชาติ
                แมลงเบียนระยะหนอน
                - Cotesia sp. (Hymenoptera : Braconidae)
                - Barchymeria sp. (Hymenoptera : Chalcididac)
                - Xanthopimpla flavolineata Cameron (Hymenoptera : Ichneumonidae)
         การป้องกันกำจัด
                1. ถ้าพบการทำลายไม่มากให้เก็บการทำลาย
                2. ถ้าระบาดมาก และพบว่าใบถั่วเหลืองถูกทำลาย 30-40% ในระยะการเจริญเติบโตทางลำต้นและใบหรือ 20-30% ระยะออกดอกและติดฝักอ่อนหรือ 50-60% ระยะฝักเต็มและยังมีสีเขียวอยู่ พ่นด้วยสารฆ่าแมลงชนิดใดชนิดหนึ่ง 2-3 ครั้ง ห่างกัน 7-10 วัน อัตราของสารฆ่าแมลงต่อน้ำ 20 ลิตร ดังนี้ Lambda-cyhalothrin 2.5% EC อัตรา 10 มิลลิเมตร หรือ Triazophos 40% EC อัตรา 40 มิลลิเมตร หรือ Carbosulfan 20% EC อัตรา 40 มิลลิเมตร 
______________________________________________________________________________________________
ที่มา: สถาบันวิจัยพืชไร่ กรมวิชาการเกษตร
http://210.246.186.28/fieldcrops/vsoy/index.HTM